如果说《格萨尔》史诗艺术地再现了藏民族的古代历史，那么它也毫无例外地反映了那一时期各个阶段中藏族人民的宗教信仰意识。藏族从信仰原始本教到信仰本教和藏传佛教，都在他们所创造、传承的伟大史诗<格萨尔>中留下了明显的历史轨迹，从而使《格萨尔》和宗教结下了难解之缘，相互伴随，从古至今。因此，我们要比较全面、系统地研究和阐述《格萨尔》，必须对《格萨尔》所反映的种种宗教文化现象采取积极
涉猎和具体分析、研究的态度，即使出现一些谬误，也不应回避和绕道。基于这种认识，我们在本章提出《格萨尔》与本波文化，《格萨尔》与藏密文化;  “抑本扬佛”的宗教思想倾向等三个问题，作为重点进行探讨。与此同时，我们还依据《格萨尔》提供的一些资料，将本教区划为原始本教和本教，这不仅与藏籍记载相符，而且史诗的描述将在一定程度上能够弥补本教史料的不足。
第一节  《格萨尔》与本波文化
藏族有首古歌，名日：《寻运曲》（གཡང་ བཙལ ）①，歌道：
到天界之间去寻运，　　                 དང་ ་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།
巧遇日月之运；                              ་ ་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།
到空中之间去寻运，                      བར་ ང་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།
巧遗青龙之运；                                 ག་ འག་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།
至雪山之间去寻运，                       གངས་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།
巧遇雄狮之运；                                 ང་ ་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།                             
到l山崖之间去寻运，                       ག་ ་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།
巧遇众乌之运；                                 ་ གས་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།                  
到森林之间去寻运，                        ནགས་ མང་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།                    
巧遇虎豹之运；                               ག་ གག་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།                      
到草原之间去寻运，                         ང་ ཁ་ མང་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།        
巧遇鹿与黄羊之运；                         ་ ད་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།                                         
到大地之间去寻运，                ས་ ག་ ་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།            
巧遇黑头人之运；                                མ་ ་ ནག་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།
到大海之间去寻运，                            ་ མ་ གབ་ ར་ གཡང་ བཙལ་ ང་།།
巧遇鱼与水獭之运；                            ་ མ་ མང་ ་ གཡང་ དང་ ལ།།
天界之间有三条路，                            དང་ ་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是日月运行之路;                   ་ ་ མང་ ་ འ་ ལས་ ན།།
空中之间有三条路，               བར་ ང་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是青龙腾飞之路;                  ག་ འག་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།
雪山之间有三条路，          གངས （ ）གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是雄狮狂奔之路;           ང་ ་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།
山崖之间有三条路，          ག་ ་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是众鸟飞翔之路；           ་ གས་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།
森林之间有三条路，            ནགས་ མང་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是虎豹奔腾之路；           ག་ གག་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།
草原之间有三条路，                 ང་ ཁ་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是鹿与黄羊飞跑之路；        ་ ད་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།
大地之间有三条路，          ས་ ག་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།
是黑头人行走之路；                 མ་ ་ ནག་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།
大海之间有三条路，            ་ མ་ གབ་ ར་ ལམ་ གམ་ ད།།             
是鱼与水獭遨游之路；         ཉ་ ས་ མང་ ་ འ་ ལམ་ ན།།